7 ~ Στην Ουρανούπολη με τον Mάριο Βάργκας Γιόσα

Mario Vargas Llosa (1936)
"από τον Αριστοτέλη στην τρίτη χιλιετία"

Δυο Περουβιανοί λογοτέχνες "στα σύνορα του ανθρώπινου με το θείο"

Ιούνιος του 2002. O Περουβιανός συγγραφέας, συναντά τον συμπατριώτη του, ιερομόναχο Συμεών -Miguel Angel de la jara Higginson κατά κόσμον- σε ένα συνέδριο με θέμα: «Η τραγωδία τότε και τώρα: από τον Αριστοτέλη στην τρίτη χιλιετία». Το συνέδριο έγινε "στα σύνορα του ανθρώπινου με το θείο" - στην Ουρανούπολη της Χαλκιδικής.

Γιατί με εντυπωσίασε τόσο η γνωριμία μου με τον πατέρα Συμεών ώστε όταν αποχαιρετιστήκαμε να έχω την εντύπωση πως αποχωρίζομαι έναν παλιό και αγαπημένο φίλο; Πρώτα πρώτα για την ανθρωπιά του και επιπλέον γιατί η περίπτωσή του είναι μια απόδειξη πως η τέλεια βιωμένη ελευθερία μπορεί να απελευθερώσει ένα ανθρώπινο ον από όλους τους περιορισμούς -θρησκεία, πατρίδα, κουλτούρα, γλώσσα, έθιμα- που για τους κοινούς πολίτες λειτουργούν στην πράξη σαν τόσους άλλους τόπους συγκέντρωσης, και να τους αντικαταστήσει με άλλους, ελεύθερα επιλεγμένους, σύμφωνα με τις επιθυμίες του και τα όνειρά του... - Μ.V.L.

Παραμένω αγνωστικιστής, οι θρησκευτικές αντιλήψεις με αφήνουν αδιάφορο. Αλλά το να περιορίσω την ιστορία του πατέρα Συμεών σε μια απλή αλλαγή πίστης θα ήταν αφύσικο. Η ιστορία του είναι αυτή ενός αποπροσανατολισμένου νέου χίπι που με θάρρος, ευαισθησία και επιμονή στάθηκε ικανός να αρνηθεί όλες τις εκδοχές της εποχής του, της οικογένειάς του, και της χώρας του και να κατασκευάσει έναν κόσμο στα δικά του μέτρα, με δικό του προορισμό, να φτιάξει μια ζωή που την εμπλούτισε ο ίδιος στη γη του Αριστοτέλη! - M.V.L. (Eλευθεροτυπία, 22 Απρ. 1997 - επιμ. Β.Τσιώρου)

Nίκος Γαβριήλ Πεντζίκης: Ουρανούπολις

Δύο χρόνια νωρίτερα ο Μάριο Βάργκας Γιόσα είχε επισκεφτεί τον τάφο του Καβάφη, στο Ελληνικό νεκροταφείο της Αλεξάνδρειας

Στον τάφο

Σε τύλιγε σε πέπλο βασιλέα
ο μαύρος επιτάφιος κισσός,
κι έγερνες σαν αρχάγγελος, μισός
πάνω απ' τα βράδια της ζωής τα φευγαλέα,
μισός αόρατος ύφαινες στον αέρα
χρυσές παγίδες κι έπιανες το φως.

Κι όπως αργά ξημέρωνε η μέρα
και ήσουν πια της γης ο αδερφός,
άνοιξες διάπλατα της λύπης την αυλαία
και κύλησε ο πόνος ο κρυφός.

Διονύσης Καψάλης: Στον τάφο του Καβάφη

= = = = =

...το να γράφεις, είναι μια θεραπευτική λειτουργία και παρ' όλο που δεν το κάνω συνειδητά, το αποτέλεσμα αυτό αποδεικνύει. Στη δική μου, όμως περίπτωση, μόνο τα δυσάρεστα γεγονότα μπορώ να εκμεταλλευτώ με τη φαντασία μου, ενώ τα ευχάριστα παραμένουν στη μνήμη χωρίς να αναπτύσσονται λογοτεχνικά. Eίναι η θέση που υποστήριζε και ο Mπατάιγ, όταν έλεγε πως η λογοτεχνία είναι το κακό, είναι η επιθυμία που εκφράζει την άρνηση, τα τραύματα, τη στέρηση. - M.V.L.

Eίναι σίγουρο πως γράφεις, για να ζήσεις όσα δεν μπορείς στην πραγματική σου ζωή, είναι ένας τρόπος να ζεις πολλά πεπρωμένα, πολλές εμπειρίες, να υποδύεσαι πολλούς ρόλους. Ο λόγος ύπαρξης της λογοτεχνίας είναι να προσφέρει στη ζωή σου, όλες αυτές τις εμπειρίες που δεν μπορείς να έχεις στην πραγματικότητα, ενώ συγχρόνως το μυαλό σου τις αποζητά. Tο να γράφεις σήμερα είναι η αναζήτηση μιας ασφάλειας μέσα στην ανασφάλεια. Eνα είδος μαγικού κλειδιού, ικανού να δώσει μια λογική συνοχή σε αυτό που διαφορετικά θα ήταν απόλυτα χαώδες. - M.V.L. (Το ΒΗΜΑ, 11/11/2001 - Λ. ΚΕΖΑ)

= = = = =


Eπιστολές σ' ένα νέο συγγραφέα

Αγαπητέ φίλε,
Λίγες μόνο γραμμές, για να σου επαναλάβω κάτι που σου είπα τόσες φορές κατά τη διάρκεια αυτής της αλληλογραφίας, στην οποία, ωθούμενος από τις ενδιαφέρουσες επιστολές σου, προσπάθησα να περιγράψω κάποια από τα μέσα που χρησιμοποιούν οι καλοί μυθιστοριογράφοι για να προικίσουν τα μυθιστορήματά τους με τη μαγεία στην οποία παραδιδόμαστε οι αναγνώστες: ότι η τεχνική, η μορφή, ο λόγος, το κείμενο, ή όπως θέλεις να το πεις, είναι ένα αδιάρρηκτο σύνολο, στο οποίο ο χωρισμός του θέματος του ύφους, της σειράς, των οπτικών γωνιών κ.λ.π. ισοδυναμεί με την πραγματοποίηση μιας τομής σε ένα ζωντανο σώμα. Το αποτέλεσμα είναι πάντα, ακόμα και στις καλύτερες περιπτώσεις, μια μορφή δολοφονίας. Και ένα πτώμα είναι ένα χλομό και απατηλό υπόλειμμα του ζωντανού όντος, σε κίνηση και πλήρη δημιουργικότητα πριν το κυριεύσει η ακαμψία και του επιτεθούν τα σκουλήκια...

Αγαπητέ μου φίλε: αυτό που προσπαθώ να σου πω είναι να ξεχάσεις όσα διάβασες στις επιστολές μου για τη μυθιστορηματική μορφή και ν' αρχίσεις να γράφεις μυθιστορήματα.

Καλή τύχη

= = = = =

1984: Κυκλοφορεί το 7ο μυθιστόρημα του, Μιά ιστορία για τον Μάυτα.

Θέλω να είμαι αυτός που είμαι, λέει ο Μάυτα. Γι αυτό θέλω να κάνω μια άλλη επανάσταση, όχι μια κολοβή... Εκείνη που θα καταργήσει όλες τις αδικίες και μέσα στην οποία κανείς, για κανένα λόγο, δε θα νιώθει ντροπή γι αυτό που είναι...

...για τον Μάριο Βάργκας Λιόσα, η λογοτεχνία υπάρχει για να επιτελεί κοινωνικό έργο: πρέπει, με άλλα λόγια, να αφυπνίζει, να ξεσηκώνει, να θορυβεί τον αναγνώστη της, να του ξυπνάει την επιθυμία να αλλάξει τον κόσμο που ζει - έναν κόσμο που δηλωμένα δεν αρέσει στον ίδιο - να ανατρέπει τις παλιές παραδεδεγμένες αξίες του.

Ο συγγραφέας οφείλει να είναι ένας ασυμβίβαστος επαναστάτης, να αποκαλύπτει τους μηχανισμούς της κοινωνίας που διαφθείρουν το άτομο, γι αυτό και τα έργα του είναι κατά βάση ανθρωποκεντρικά και οι ήρωές του είναι αθώα, μα και προδομένα πλάσματα.

από το εισαγωγικό σημείωμα της Αγγελικής Αλεξοπούλου

- Κάνετε κάτι άλλο από το να γράφετε; Εχετε χρόνο για τη... ζωή;

- Γιατί; To γράψιμο και το διάβασμα δεν είναι ζωή;

Link:
o Μάριο Βάργκας Γιόσα, στο Γράμμα σε χαρτί

Οι φωτογραφίες είναι από το προσωπικό site του συγγραφέα

Tα εξώφυλλα των βιβλίων από το site της Πρωτοπορίας